POM West-Vlaanderen, Stad Roeselare, Provincie West-Vlaanderen, WVI en VLAIO stelden op 9 september het transitieplan voor bedrijventerrein Schaapbrugge in Roeselare voor. Meer ruimte voor watergebonden bedrijvigheid, veiliger fietsverkeer, een betere aanpak van wateroverlast en meer samenwerking tussen de bedrijven op het terrein vormen de belangrijkste ambities. Het kanaal Roeselare-Leie speelt daarbij een centrale rol: de ligging aan het water moet sterker worden benut voor duurzame logistiek en industriële activiteiten.
Het bedrijventerrein Schaapbrugge, aangevuld met havengebied Zuid en De Pilders, is een belangrijk economisch knooppunt aan de oostelijke rand van Roeselare, tussen het kanaal Roeselare-Leie en de E403. Het terrein ligt dicht bij woonkernen, kampt op verschillende plaatsen met onveilige verkeerssituaties en is gevoelig voor wateroverlast. Bovendien is de beschikbare ruimte voor nieuwe of uitbreidende bedrijvigheid beperkt.
Meer ruimte voor watergebonden bedrijvigheid
Langs het kanaal liggen verschillende kaaimuren en River Terminal Roeselare die goederenvervoer via het water mogelijk maken. “Op locaties met rechtstreekse toegang tot het water willen we prioritair benutten voor watergebonden bedrijvigheid ”, licht Jean de Bethune, voorzitter van POM West-Vlaanderen, toe. “Zo willen we zo veel mogelijk logistieke stromen via het kanaal organiseren en tegelijk de schaarse bedrijfsruimte efficiënter gebruiken.” Bijzondere aandacht gaat naar de zone langs de Graankaai, van de zwaaikom tot aan de Schaapsbrug, en naar de zone in het verlengde van River Terminal Roeselare richting E403. Concrete ingrepen aan de Graankaai en het openbaar domein worden nog verder afgestemd met de betrokken partners.
Veiliger verkeer en slimmer ruimtegebruik
Ook verkeersveiligheid vormt een belangrijk aandachtspunt. “Vandaag ontbreekt op verschillende plaatsen kwalitatieve fietsinfrastructuur en ook de verbinding tussen haltes, bedrijven en fietsroutes is niet altijd vanzelfsprekend”, zegt Jean de Bethune. “Daarom onderzoekt het transitieplan hoe fietsers veiliger door en naar het bedrijventerrein geraken en hoe we logistiek verkeer en buurtverkeer beter van elkaar scheiden.” Tegelijk wil het plan de beschikbare ruimte efficiënter inzetten. Groei hoeft daarbij niet automatisch extra ruimte in te nemen. Slimme verdichting, gedeelde voorzieningen en het activeren van onderbenutte percelen moeten bijkomende mogelijkheden creëren voor bedrijvigheid.
Water vasthouden en energie delen
Het plan zet in op meer infiltratie en buffering van regenwater en op hergebruik van water. Collectieve oplossingen tussen verschillende bedrijven bieden daarbij extra kansen. Het terrein heeft daarvoor ook troeven: ongeveer 20 procent bestaat vandaag uit groen en de bodem en grondwatertafel bieden mogelijkheden om water te laten infiltreren. Ook op vlak van energie ligt de nadruk op samenwerking. “De ambitie is om richting een energieneutraal bedrijventerrein te evolueren, waarbij bedrijven lokaal geproduceerde energie en restwarmte zoveel mogelijk met elkaar delen. Het transitieplan schuift onder meer gedeelde energie-infrastructuur, batterijopslag en laadpunten naar voren. Ook de mogelijkheden voor verdere warmte-uitwisseling tussen bedrijven worden onderzocht”, aldus Jean de Bethune.
Ondernemers zetten samenwerking verder
Het transitieplan van POM West-Vlaanderen kwam tot stand in samenwerking met Stad Roeselare, Provincie West-Vlaanderen, VLAIO, WVI, De Vlaamse Waterweg en verschillende andere partners en experten. Ook de ondernemers op Schaapbrugge kregen een belangrijke stem. Een 18-tal bedrijven nam deel aan verschillende informatie-, overleg- en feedbackmomenten.
“Schaapbrugge is een belangrijke economische troef voor Roeselare. We willen die ruimte niet zomaar uitbreiden, maar vooral slimmer en duurzamer gebruiken. De ligging aan het kanaal biedt daarvoor veel kansen”, vertelt Kris Declerq, burgemeester van stad Roeselare. “Tegelijk willen we ervoor zorgen dat ondernemers zich hier vlot en veilig kunnen verplaatsen en dat we samen oplossingen vinden voor uitdagingen zoals water en energie. Sterk aan dit plan is dat ook de ondernemers zelf mee hun schouders eronder zetten. Samen met hen en onze partners willen we Schaapbrugge stap voor stap klaarstomen voor de toekomst.”
Samenwerking stopt niet bij de opmaak van plan
De bedrijven maakten samen een lijst met acties die ze zelf willen aanpakken. Op 22 september organiseren ze onder meer een gezamenlijke opruimactie in het kader van Mooimakers. In oktober komen de ondernemers opnieuw samen om te bekijken hoe ze hun samenwerking verder vormgeven. Via een intentieverklaring wordt ook een eerste stap gezet richting de oprichting van een bedrijventerreinvereniging. Zo'n structurele samenwerking moet het onder meer eenvoudiger maken om gezamenlijke initiatieven rond opleidingen en andere gedeelde noden op te zetten.
De komende periode bekijken de partners welke acties uit het transitieplan verder uitgewerkt worden. Prioriteit gaat onder meer naar een veiliger openbaar domein en betere fietsinfrastructuur en naar het verder versterken van de samenwerking tussen de ondernemers.
Onderdeel van bredere West-Vlaamse aanpak
Roeselare Schaapbrugge is een van de geselecteerde terreinen binnen het concept ‘Bedrijventerreinen van de Toekomst’ van POM West-Vlaanderen. Eerder gingen ook Avelgem, Brugge Blauwe Toren, Kortrijk Noord, Torhout-Noord, Menen-Wervik Grensland en Veurne Zone I van start. De plannen zetten telkens in op duurzame oplossingen rond ruimtegebruik, water, mobiliteit, ecologie en samenwerking, rekening houdend met de locatiespecifieke eigenschappen. Na het transitieplan volgt nu de uitwerking van een implementatieplan, zodat alle voorstellen ook effectief gerealiseerd worden. Samenwerking blijft de rode draad binnen dergelijke verduurzamingstrajecten.