De Grote Wacht Zuid, of in de volksmond het Onze-Lieve-Vrouwehoekje, stapt uit de anonimiteit en neemt dit jaar deel aan de Open Monumentendag! Voor mensen die hun eigen streek al goed kennen en op zoek gaan naar 'iets helemaal anders', is deze parel een unieke bestemming op zondag 13 september. Een apart, menselijk verhaal verscholen in de pittoreske polders waar water 112 jaar geleden een oorlogsmachine tot staan bracht ... een bezoekje waard!
De oorlogssite van De Grote Wacht Zuid te Oud-Stuivekenskerke is erkend Vlaams historisch erfgoed. Maar in tegenstelling tot andere, zeer gekende WO I-locaties in Diksmuide, ligt het wat afgelegen en verscholen langs het doodlopende ‘Oud Stuivekens’ in de pittoreske polders. Toevallige passanten, wandelend of fietsend, hebben zelden notie van het onwaarschijnlijke en weinig gekende oorlogsverhaal dat zich afspeelde op wat destijds ongetwijfeld de gevaarlijkste plek aan het Belgische front in onder water gezet gebied was. Het thema van de Open Monumentendag 2026, ‘in goeie handen’, is de Koninklijke Vereniging “De Vrienden van het Onze-Lieve-Vrouwehoekje te Oud-Stuivekenskerke” vzw op het lijf geschreven. De bestuursleden zetten zich jaar in jaar uit in om de beschermde erfgoedsite te onderhouden en te bewaren voor de volgende generaties.
De site, die een Belgische waarnemings- en wachtpost in onder water gezet gebied was, uit de anonimiteit halen,
maakt daar integraal deel van uit. Op zondag 13 september 2026 vertellen we het verhaal van deze serene, minder bekende plaats van rust en
bezinning aan de hand van zowel het beschermde onroerend erfgoed als van getuigenissen van mensen zoals de artillerieofficier - pater franciscaan Edouard ‘Martial’ Lekeux. Zo kennen we via zijn boeken de gebeurtenissen in Oud-Stuivekenskerke, wat er zich heeft afgespeeld en waarom de bouw van O.L.V. der Zege ‘noodzakelijk’ was. En meteen ook waarom we nu spreken over het Onze-Lieve-Vrouwehoekje!
De erfgoedsite omvat o.a. de gerestaureerde, versterkte ruïne van de kerktoren, de kapel ‘O.L.V. der Zege’ met prachtige glas-in-loodramen en omzoomd met 41 gedenkstenen, twee grotere gedenkzuilen, restanten van de commandobunker en de originele demarcatiepaal nr. 11.
Kom dus gerust luisteren naar de plaatselijke geschiedenis... breng hulde aan de Belgische eenheden die streden in de Slag aan de IJzer, bij hun eigen gedenksteen of bij één van de twee gedenkzuilen... vind demarcatiepaal nr. 11... beklim de westtoren met uitkijkplatform, oriëntatietafel en overschouw de nu droge ‘onderwaterzetting’ of schuil even in de commandobunker ter plaatse...
En naar aanleiding van Open Monumentendag trekken we graag ook de aandacht op ons aan de gang zijnde project waarbij we het klokje in het torentje van de kapel weer aan de praat willen krijgen.